donderdag 20 maart 2014

Tony Benn overleden – Een groot socialist is heen gegaan



Op vrijdag 14 maart werd bekend dat de Engelse Labour politicus Tony Benn op 88-jarige leeftijd is overleden. Ondanks het feit dat Tony Benn zijn hele leven in een sociaal democratische partij heeft gewerkt, is het toch van groot belang om bij zijn overlijden stil te staan. Tony Benn was jarenlang het boegbeeld van links in Groot Brittannië. Het feit dat hij voor Labour tientallen jaren in het Lagerhuis zat, weerhield hem er niet van om vaak tegen de partijlijn in, op de bres te staan voor de arbeiders en de onderdrukten waar ook ter wereld. Daar kwam nog bij dat hij jarenlang voorzitter was van de Stop the War Coalition, een van de grootste anti-imperialistische en anti-oorlogs organisaties in het Verenigd Koninkrijk.

Tony Benn werd niet in de arbeidersklasse geboren, maar was zelfs van adel. Iets wat hem altijd dwars heeft gezeten. Hij gebruikte nooit zijn titel en groeide uit tot een van de meeste gevreesde tegenstanders van de Engelse heersende klasse. Hij nam geen blad voor de mond en spaarde nooit de leiding van zijn eigen partij. We kunnen gerust stellen dat Tony Benn geen sociaal democraat was, maar een echte socialist. Hij geloofde in de macht van de arbeidersklasse en in het Marxisme en in alle vragen en vraagstukken was de ideologie zijn handleiding. Hij liet zich niet kopen en had een gruwelijke hekel aan opportunisten en hypocrieten. Na zijn overlijden werd hij geprezen door zijn tegenstanders, zowel binnen als buiten de Labour Partij. Iets wat hij zelf zeker als het toppunt van hypocrisie zou hebben beschreven. In tegenstelling tot veel anderen wist Tony Benn precies wie zijn vijanden waren en bij iedere gelegenheid rekende hij met en af.

Er zijn veel kanten aan de persoon Tony Benn die het verdienen om beschreven te worden. Maar door ruimtegebrek moeten we er een paar uithalen. Zijn hele leven heeft hij de kant van de arbeiders gekozen, en hij was vaak te vinden bij stakingsposten en op manifestaties tijdens arbeidsconflicten. Zijn steun voor de stakende mijnwerkers in 1984 maakte hem tot held van de stakers in de mijngebieden. Dit in tegenstelling tot de leiding van de Labour Partij en de vakbondsfederatie TUC, die alle mogelijk moeite deden om de staking te breken en de stakers te verraden. Tony Benn steunde de staking zowel in het parlement, dat hij als platform gebruikte, als ook buiten. Ook door het veelvuldig ingezette politiegeweld tegen de stakers liet hij zich niet afschrikken. Hij en collega Lagerhuislid Dennis Skinner lieten de stemmen van de mijnwerkers doorklinken in het parlement. Dit tot grote woede en frustratie van premier Thatcher, die de stakers als “interne vijanden” beschreef.

Overigens was de mijnwerkersstaking niet het enige onderwerp waarover Tony Benn en Thatcher de degens kruisten. Ook de Falklands oorlog, een paar jaar eerder, bleef jarenlang een twistpunt. Samen met een ander Labour lid, Tam Dalyell, bleef Tony Thatcher bestoken met vragen en beschuldigingen over het tot zinken brengen van de Generaal Belgrano, een Argentijns troepenschip, dat tijdens de oorlog om de eilanden tot zinken was gebracht met een verlies van 1500 levens. Tam Dalyell en Tony Benn bleven aantonen dat het tot zinken brengen van het schip onnodig was geweest en alleen te wijten was aan de oorlogszucht van Thatcher en haar kabinet. Naast de Falklands oorlog voerde Tony Benn ook campagne tegen de twee Golfoorlogen en de oorlog in Afghanistan. Hij deed dit vanuit zijn positie als voorzitter van de Stop the War Coalition. Zijn standpunt was altijd anti-imperialistisch en goed onderbouwd. Mede hierdoor zagen fanatieke Conservatieven hem als een landverrader. Benn zag dit als een geuzennaam en liet zich niet van zijn standpunten afbrengen.

Toch had hij een nog veel wijdere uitstraling dan boven beschreven. Jarenlang werd hij gezien als het gezicht en het geweten van links in Groot Brittannië. Samen met andere linkse Labour leden en vakbondsleiders voerde hij strijd tegen de opportunisten in zijn partij en hij was een verwoed tegen stander van het zogenaamde “New Labour” van Tony Blair en zijn trawanten. Tony’s mening over Blair en “New Labour” in het algemeen was duidelijk. Hij vond dat ze Labour hadden vervreemd van de arbeidersklasse, die in Engeland nog steeds sterk is, en dat ze van Labour een liberale partij van het midden hadden gemaakt. Hij vond ook dat Blair een soort moderne uitgave van Thatcher was, en dat Labour op een aantal punten niet onderdeed voor de Conservatieven. Als voorbeelden noemde hij de anti-vakbondswetten en het privatiseringsprogramma van de Labour regering onder Blair.

Tony Benn liep voor geen enkele discussie weg, en hij kon zijn tegenstanders in een debat gruisloos afmaken. Ondanks zijn vele verschillen met de partij is hij altijd Labour lid gebleven. Hij was van mening dat er geen ander platform in Groot Brittannië was dat hem de mogelijkheid bood om op de bres te staan voor de arbeiders en iedereen die door het systeem werd onderdrukt. Hij steunde ondermeer de strijd van de Republikeinse gemeenschap in Noord Ierland en verdedigde gemeenschappen in Brixton, Tottenham en Toxteth die in opstand kwamen tegen de uitbuiting van de Conservatieve regering en de onderdrukking door de politie.

Tony Benn heeft zijn strijd nooit stop gezet, zelfs niet op hoge leeftijd. Het was zijn leven en in feite ook zijn levenswerk. Het zal niet makkelijk zijn om iemand te vinden die deze taak succesvol kan overnemen. Maar dat moet wel gebeuren, want de strijd is nog lang niet afgelopen. Met de dood van Tony Benn hebben we een ware socialist en een goede en gewaardeerde kameraad verlopen. Hij zal wereldwijd worden gemist. Zijn aandenken zal een inspiratie voor ons allemaal zijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen