donderdag 16 mei 2013

Na de Meidagen; is Nederland zijn helden waardig?


De Meidagen van herdenken en het vieren van de bevrijding zijn weer voorbij. Tijd om even terug te kijken en te bezinnen over hoe het verder moet. Immers ook deze Meidagen zijn weer niet onopgemerkt voorbij gegaan. Dat is natuurlijk ook niet de bedoeling, maar helaas moeten we weer de nodige negatieve klanken vaststellen. Als we verder willen komen, en nieuwe onsmakelijke incidenten vermijden, moeten we terug gaan naar de basis. De 4de Mei, is bedoeld om te denken aan de slachtoffers van de naziterreur. En ook om te denken aan de mensen die verzet hebben geboden en die intussen niet meer onder ons zijn. Nederland kende een aantal helden, die weigerden om zich bij de bezetting en de heerschappij van Hitler en zijn moordenaarsbenden neer te leggen. Zij vochten terug, sommige met het wapen in de hand, anderen via ontelbare andere manieren. Maar stuk voor stuk riskeerden zij hun leven.

We moeten hierbij denken aan mensen als Theo Dobbe, Hannie Schaft, Gerrit Kleinveld, Annie Averink, Dick van der Meer, Roel Wolthuis, Jan Dieters, Lou Jansen en nog heel veel anderen. Sommige van hen overleefden de oorlog niet, anderen haalden wel het einde. Juist deze verzetshelden hadden iets gemeen. Ze streden niet alleen tegen de naziterreur, hoewel dat op zich al een enorme opgave was. Ze vochten er ook voor dat Nederland een ander land zou worden. Een land van sociale rechtvaardigheid, waar de oude privileges niet meer telden en de oude elites van voor de oorlog van het toneel waren verdwenen. Niemand wilde immers terug naar het Nederland van de jaren 20 en 30, toen de werkloosheid en de armoede grote delen van de bevolking in haar grip hielden. Niemand wilde terugkeren naar het Nederland van Colijn, het neerslaan van het Jordaanoproer, en het vernederende fietsplaatje met een gat er in dat aan werklozen werd uitgereikt. Er moest een andere wereld komen, en vaak brengt de onzekerheid van een oorlog mogelijkheden met zich mee om iets blijvend te veranderen. Daar hebben de bovengenoemde verzetshelden voor gestreden.

Helaas heeft het niet zo mogen zijn. De oorlog was nog niet afgelopen of de oude heersers keerden terug. De hele oorlog hadden ze zich schuilgehouden en niets uitgevoerd, of ze nu in Nederland zaten of in Engeland. Maar na de bevrijding zagen ze hun kans al weer schoon. Ze zaten binnen de kortste keren weer op hun oude posities en ze zorgden er ook voor dat er van de zuivering maar heel weinig terecht kwam. De mensen die echt tegen de Duitsers hadden gevochten mochten toekijken en werden geïsoleerd. Het was dan ook geen wonder dat zij zich diep teleurgesteld voelden over de gang van zaken in het naoorlogse Nederland.

Het ging zelfs nog verder; de communisten die als eerste georganiseerd in verzet gingen, werden opnieuw vervolgd, uitgesloten en getreiterd. Er kwam een grote geschiedvervalsing op gang die moest aantonen dat eigenlijk iedereen die niet echt fout was, een goede vaderlander was geweest. Bijna iedereen had in het verzet gezeten en niemand had echt met de Duitsers gecollaboreerd, op een handje vol NSB’ers na. En gelijktijdig werd de rol van de communisten en de CPN naar beneden geschreven. Helemaal ontkennen was niet mogelijk, daar was het communistische verzet veel te groot voor. Maar er werd een stevige poging gedaan om de betrokkenheid zoveel mogelijk weg te poetsen, een proces dat ook vandaag nog steeds gaande is. Verzetshelden die 5 jaar lang hun leven hadden geriskeerd kregen te maken met de geheime diensten die probeerden om hen brodeloos te maken, en in feite ook monddood. Gelukkig werd er ook toen teruggevochten en is de opzet van de elite nooit helemaal geslaagd.

Maar de jaren vergaan en veel van de helden zijn er niet meer. De meeste hebben hun teleurstelling en frustraties mee het graf in genomen. Aan hen zouden we moeten denken tijdens 4 Mei. Maar in plaatst daarvan worden we gedwongen om te denken aan de gevaarlijk domme burgemeester van Vorden, die bijna toch weer langs nazigraven was geparadeerd. Aan de kleinburgerlijke bewoners van Vorden, die de bloedgang langs de Duitse graven toch maakten, tegen alles in. Aan het stuk verdriet die op dezelfde graven een kaartje achterliet met de tekst “Jullie werden ook maar gestuurd.” En hier mee houd de lijst van onbegrijpelijk incidenten niet op.
Twee jaar geleden was er bijna een gedicht op De Dam over een gesneuvelde SSer. En dit jaar probeerden de neofascisten van TROTS in Tilburg allochtonen bij de herdenking weg te houden. Dit is het droevige resultaat van bijna 70 jaar herdenken. Daar komt nog bij de het antisemitisme weer mode aan het worden is en dat mensen zonder papieren strafbaar worden gesteld omdat ze als illegaal zijn bestempeld. Als of een mens illegaal zou kunnen zijn waar ook ter wereld. Ooit zaten onze verzetshelden in de illegaliteit en deden ze illegaal werk. Toen waren het de Duitsers die dit werk strafbaar stelde, met de doodstraf in het vooruitzicht. Nu is het de Nederlandse regering die mensen illegaal en dus strafbaar verklaard, met volle medewerking van de leiding van de PvdA. En ook dit keer is er de doodstraf in het vooruitzicht, in sommige landen van herkomst.

Hoe snel is men vergeten wat er in het verleden allemaal is gebeurd. Sterker nog, velen kan het gewoon helemaal niets schelen. Dat is er geworden van het land waar het verzet ooit met het wapen in de hand voor op de bres stond. De vraag of het al het lijden en de ellende waard is geweest komt steeds sterker naar voren. Zouden ze het weer doen, als ze de huidige resultaten van te voren hadden geweten? Iedereen mag het antwoord zelf invullen. En voor iedereen zal het ook een persoonlijk antwoord moeten zijn.

Maar de strijd voor een betere wereld gaat door, moet doorgaan. Want we kunnen onszelf niet veroorloven dat de generatie van snotneuzen en neofascisten die nu de dienst uitmaken blijvend onze toekomst kan bepalen. In het verleden zijn er enorme offers gebracht om dit niet te laten gebeuren. Het is aan ons om die fakkel over te nemen en de strijd aan te binden tegen het onrecht en de uitbuiting. We kunnen dat alleen op de juiste wijze doen met de lessen uit het verleden in de hand. Alleen dan hebben we een garantie voor de toekomst. Laat de eerlozen dus niet winnen, organiseer en sla terug! 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen